Mimo dostępności do najlepszych terapii, na nowotwór jajnika umiera wiele kobiet. Gdyby w porę trafiły do ginekologa, wielu z nich udałoby się uniknąć najgorszego. W związku z tym w Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem Jajnika Szpital Kliniczny MSWiA z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii w Olsztynie zaleca pacjentkom regularne wizyty u specjalisty ginekologa.
Nowotwór jajnika jest jednym z najczęstszych nowotworów narządów rodnych kobiety. Raka jajnika najczęściej stwierdza się u pacjentek pomiędzy 50. a 70. rokiem życia, choć bywa on rozpoznawany również u młodszych kobiet. Rak jajnika spowodowany jest nieprawidłowym i nieustającym wzrostem komórek nowotworowych. Wywodzą się one z komórek znajdujących się wewnątrz i wokół jajników oraz jajowodów.
Biorąc pod uwagę rokowanie i wzrost, wyróżniamy dwa typy:
typ I rozwija się z nowotworów łagodnych lub o granicznym stopniu złośliwości – częściej jest wykrywany na początkowym etapie
typ II występuje częściej niż typ I, ma charakter złośliwy i szybko rozwija się w otrzewnej – zazwyczaj jest rozpoznawany w mocno zaawansowanym stadium.
Czynnikami ryzyka nazywamy pewne uwarunkowania, o których wiadomo, że zwiększają prawdopodobieństwo rozwinięcia się choroby. Występowanie czynnika ryzyka u kobiety nie oznacza, że rak jajnika na pewno się u niej rozwinie.
Wśród głównych czynników ryzyka wymienia się:
- wiek powyżej 50 lat
- przebycie menopauzy
- rak jajnika w rodzinie
- odziedziczone nieprawidłowe geny (BRCA1 i BRCA2)
- stymulacja owulacji
- niepłodność, bezdzietność
- endometrioza
- nadmierna masa ciała
- palenie papierosów
- cukrzyca.
W jaki sposób objawia się rak jajnika?
Rak jajnika ma początkowo bezobjawowy przebieg i dlatego wykrywa się go zwykle w zaawansowanych stadiach. Dolegliwości dają o sobie znać, zazwyczaj dopiero gdy zmiana ma kilka cm.
Objawy, które mogą wskazywać na rozwój choroby, to:
- krwawienia z pochwy
- ból w podbrzuszu
- problemy z oddawaniem moczu (przez ucisk wywierany przez guz na sąsiednie narządy, np. drogi moczowe czy układ pokarmowy)
- objawy gastryczne, takie jak: wzdęcia, powiększenie obwodu brzucha, uczucie pełności, odbijanie, zaparcia lub biegunki
- uczucie ciągłego zmęczenia.
Jak zapobiegać chorobie?
Pacjentki z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia raka jajnika powinny poddać się badaniu genetycznemu na obecność mutacji genów BRCA1 i BRCA2. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania przez nie na raka jajnika, zaleca się im obustronne wycięcie przydatków po zakończeniu planów rozrodczych.